Waarom ik geen zonnebrandcrème gebruik (ook niet voor de kinderen)

Zonder zonnebrandcrème? Dan verbrand je toch?

Ja.

En nee.

Als je je altijd insmeert en het even vergeet, dan wel. Als je je nooit insmeert, dan niet.

Onze kinderen en ik hebben een erg blanke huid en blond haar: daar moet factor vijftig op volgens de deskundigen. Daar moet helemaal niets op, volgens mij.

Ik herinner me dat ik jaren geleden eens een eco-zonnebrandcrème kocht. Nadat deze een jaartje in de kast had staan te verkommeren, besloot ik gewoon te doen wat mij het meest logisch lijkt: helemaal niets van dat. Ook niet op de kinderen? Neen, ook niet op de kinderen. Als de bleekscheten bij elkaar tien keer ingesmeerd zijn, is het veel.

Op de barnehage smeerden ze de kinderen wel in en ze vroegen de ouders hun kinderen ingesmeerd aan te leveren. Ik vroeg of het okee was dat ik ze ongesmeerd aanlever. Dat was prima, en uit zichzelf boden ze aan om ze dan ook ’s middags niet meer in te smeren, tenzij ze denken dat ze gaan verbranden. Fijn.

Er is een aantal redenen dat ik geen zonnebrandcrème gebruik:

  • zonnebrandcrème blokkeert de opname van vitamine D. In een wereld van veel binnen op school en thuis achter de ipad, ligt een tekort op zijn minst op de loer en de zon blokkeren als je daneen keer buiten komt, maakt het niet beter
  • een aantal crèmes bevat giftige stoffen. (hier een lijstje in het Noors, de merken zijn hetzelfde als het Nederlands)
  • met de angst  voorde zon en voor huidkanker en minder blootstelling aan zonlicht bij de meeste mensen, groeit het aantal gevallen van melanomen aanzienlijk
  • er is geen bewijs dat zonnebrandcrème huidkanker voorkomt
  • ik ben gruwelijk eigenwijs en doe nooit wat anderen zeggen. ik doe niet eens wat ik zelf zeg

Geen bewijs, wel een voorbeeld:

Mijn vader komt zelden buiten. Hij gaat wel eens een blokje om, of drinkt zijn rode wijn in het late namiddagzonnetje op het balkon. Dat is al decennialang zo. Wel gingen we vroeger op de heetste dagen van het jaar naar het strand, waar ie geregeld verbrandde. Hij kreeg onlangs huidkanker. Schuldige? De zon natuurlijk! Dus zat hij begin april met een hoed op in het Noorse waterige zonnetje, anders ‘kreeg ie het weer’.

Zou het niet de combinatie van praktisch nooit in de zon en een keer of dertig verbranden geweest zijn? :-/ Ik ben geen arts, maar ik vind mijn verklaring best logisch. Als er al een verband is, want de reden het ontstaan van een melanoom is niet geheel duidelijk.

Van je zonneallergie afraken

Toen ik een jaar of zestien was (na evenzoveel jaar braaf smeren met factor 25) had ik enorme zonneallergie. Ik heb tijdens een vakantie in Zuid Frankrijk constant gesmeerd, onder een parasol gezeten en lange kleding gedragen en nog zat ik onder de bulten. Daarvoor had ik extra veel vitamine D-pillen gegeten.

Het hielp he-le-maal niets.

Ik ben langzaamaan echter steeds lakser geworden met smeren, ben gestopt met douchegels en smeersels, ben gezonder gaan eten en tadaa, nergens meer last van!

(wel, op de eerste zonnige dagen, als ik heel de dag buiten ben is de huid op mijn armen een beetje onrustig, maar dit trekt binnen een paar uur weg. het is totaal niet te vergelijken met de reactie die ik had toen ik nog crème smeerde)

Wat doen we om ons te beschermen tegen de zon?

Laat ik mijn kinderen verpieteren onder de genadeloze, bijna 19 uur per dag schijnende Norske Sommersolen? Neida!

  • we gaan veel naar buiten, het hele jaar door. hoewel je hier in de wintermaanden weinig (geen) vitamine D opdoet, wennen we wel geleidelijker aan de zon op die manier als ie in mei opeens in alle hevigheid tevoorschijn komt
    ik denk dat dat echt belangrijk is: je bleke binnenkind opeens drie weken zonder siësta hele dagen aan het spaanse zwembad laten hangen is gewoon niet. handig. niet met, niet zonder bescherming.
  • geleidelijk wennen dus. dat gaat automatisch maar ik zorg de eerste echt zonnige dagen dat ze tussen 12 en 3 binnen zijn, of in de schaduw, in elk geval voor een paar uur.
  • gezond eten. veel goede vetten, zo min mogelijk slechte vetten als zonnebloemolie en margarine. zo weinig mogelijk suiker. weinig granen. vette melkproducten. roomboter, room, volle yoghurt, zelfgemaakte bottenbouillon etc.
  • als ik het idee heb dat hun huid de verkeerde kant op kleurt, gaan ze naar binnen. maar dat gebeurt eigenlijk nooit.
  • we dragen al snel t-shirts en luchtiger kleding. waar in het voorjaar veel kleinere kinderen nog in zes lagen wol worden gestopt, lopen ze hier al in shirts. (Noren zijn wat kouwelijker, over het algemeen)

Lees ook hier een interessant stuk over vitamine D enzo

De feiten: Onbeschermd uren achtereen liggen bakken is ongezond. Geregelde blootstelling van de onbeschermde huid aan een verstandige dosis zonnestraling is volgens de jongste inzichten noodzakelijk voor een optimale gezondheid. Uit recente onderzoeken blijkt dat de verhoogde onderhuidse productie van vitamine D onder invloed van UV-B-straling een aantal veelvoorkomende, ernstige kwalen kan voorkomen. Niet alleen botontkalking, ook darmkanker, borstkanker, hoge bloeddruk, influenza, atherosclerose, depressie, diabetes type 1 en multiple sclerose vinden hun oorzaak tenminste deels in een chronisch gebrek aan vitamine D. Holick: “Het advies om de zon te mijden is achterhaald. Geniet ervan. Voorkom wel te allen tijde dat je verbrandt!

“Er is bij blanken een zwak verband tussen huidkanker en de breedtegraad,” stelt Dr Oliver Gill. “Europeanen die rond de evenaar gaan wonen, lopen een verhoogd risico. Maar als je kijkt naar het risico van blanken die in Engeland of Nederland wonen, dan zie je een heel ander beeld. Melanoom komt veel vaker voor bij mensen die achter een bureau zitten dan bij mensen die dagelijks buiten werken. Wie regelmatig in de zon vertoeft, heeft zelfs het kleinste risico. Het hoogste risico hebben mensen die nooit in de zon komen en mensen die dat heel af en toe maar dan ook meteen rigoreus doen. Op onze breedte heeft regelmatige blootstelling aan de zon een beschermend effect.” Gill noemt overheidscampagnes die tot doel hebben burgers bang te maken voor de zon en een gezond kleurtje ‘kortzichtig en een bedreiging voor de volksgezondheid.’ “Pigmentatie is een normale fysiologische reactie die beschermt tegen het mitogene (celkernbeschadigende) effect van te veel UV-straling. Niet voor niets zeggen we dat iemand ‘blaakt van gezondheid’

Advertenties

Oude (Noorse) weerwijsheden

lightning-bolt-768801_1280Ik ben dol op boeken over ‘folketro’ oftewel volkswijsheid. Wat mensen vroeger allemaal wisten alleen maar door de observeren, is ongelofelijk. Ik heb nu een boekje over weerwijsheden. Er staat van alles in: logische dingen, ‘ouwewijvenpraat’ en ‘is dat echt zo?’

Een paar, gewoon voor de leuk.

Over de zon:

  • Hoe bleker en matter de zonneschijn in de avond als de zon ondergaat, des te meer kans op slecht weer
  • Avondrood in de winter betekent dat de kou blijft, of erger wordt.
  • Hoe roder en helderder de zon is bij ondergang, des te meer kans op mooi weer
  • Is er veel ochtendrood, dan betekent dat sneeuw, regen of storm. Zien ook de bergen roodkleurig, dan blijft het slechte weer lang hangen.
  • In Mandal zeggen ze: gaat de zon achter de wolken voor zes uur ’s ochtends, dan komt er die dag regen
  • Een ring om de zon waarschuwt voor slecht weer
  • Als bergen en stenen glinsteren als het heeft geregend, komt er nog nieuwe regen
  • Als de zon na een paar mooie heldere dagen rood is, betekent dat langdurige droogte
  • Als de lentezon het gras op de daken van de huizen schroeit, wordt het hooi verpest door de regen

Over wind:

  • Wind bij het binnengaan van de kerk bij de bruiloft, voorspelde weinig goeds over de toekomst van de bruid
  • Oostelijke wind in zomer betekent stabiel zomerweer vooral in juli – augustus. In de winter geeft oostelijke wind sneeuw en kou
  • Komt er wind als de zon ondergaat, dan komt er ook regen
  • Dwarrelt er droog loof in je tuin of op straat, dan komt er regen
  • Komt regen voor wind: storm. Komt wind voor regen: mooi weer.

Onweer

Als de dondergod Tor door de hemel jaagt en de stormwolken voor zich uitjaagt, dan rijdt hij met zijn wagen die getrokken worden door twee geiten. Het geraas (drønn) van de wielen wordt door de hele hemel gehoord. Dit noemden de mesten ‘drønn for torden’, Tor-drønn.

  • Trekken donderwolken weg naar het Noorden, dan komen ze over drie dagen terug.
  • Idem als een onweersbui voorbij trekt zonder regen
  • Onweer in de winter is een teken van een mild voorjaar en een warme zomer. Men zegt: ‘Mai torden gjør et godt år’. Donder in mei geeft een goed jaar.
  • Door het aantal seconden tussen licht en donder te tellen en te delen door drie, weer je hoeveel kilometer het onweer weg is
  • Is er onweer laat in de herfst, dan wordt het een druilerige, natte winter
  • Is het er met kerst, dan komt er helemaal geen winter

Regen:

  • Roest je zeis na het slijpen, dan gaat het regenen
  • Valt je brood met de besmeerde kant naar beneden, komt er een krachtige wolkbreuk
  • Er komt regen als je geluiden vanuit het zuiden goed kan horen in stil weer en als de lucht zo ongewoon helder is dat je voorwerpen op lange afstand kan zien. Hoe beter het zicht, des te meer kans op regen
  • Regent het met sankthans, wordt de herfst nat
  • Na ochtendvorst in de herfst komt er vaak veel regen
  • Ochtendregen is vaak klaar om een uur of 12. Als het voor twee uur stopt, blijft het de rest van de dag droog. Regent het na twee uur nog, dan regent het heel de dag nog, en misschien nog de dag erna.
  • Komt de regen geheel onverwacht, dan duurt hij niet langer dan een kwartier.

Regenbogen

  • Zie je ze in de morgen, dan regent het de rest van de dag
  • Zie je ze als het regent, dan dan is de regen snel over
  • Komt de regenboog tot de grond na veel regen, dan blijft het voorlopig droog

Mist

  • Lichte mist betekent helder weer, maar is hij zwaar en dik dan komt er regen
  • Trekt de mist op naar de bergen wordt het lelijk weer. Blijft hij in de bossen dan wordt het mooi weer.
  • Ligt er veel dauw op het gras, dan wordt het een mooie dag
  • Is er vroeg in het jaar rijp, dan komt er een milde witner
  • Na nachtvorst in de lente, volgt er een mooie dag

Sneeuw

  • Hangen de bladeren in de herfst lang aan de bomen, dan blijft in de lente de sneeuw lang liggen
  • Blijft de sneeuw op de muren van huizen plakken, dan komt er beter weer aan
  • Is de winter streng, dan is de lente mild en de zomer warm
  • Zijn er veel sterren aan de winterhemel, komt er gauw sneeuw.
  • IJskoude voeten of jeuk aan je hoofd, dan komt er sneeuw.

Vogels

  • Als zwaluwen laag over het water vliegen en hun vleugels naar beneden slaan komt er regen. Vliegen ze hoog, blijft het mooi weer.
  • Bouwt de lijster zijn nest hoog dan wordt het een mooi jaar. Komen er grote groepen lijsters in de herfst, komt er veel sneeuw
  • Komt de adelaar zwevend over de dalen in de winter, komt er regen. Maakt hij een klikkend geluid in de ochtend, komt er oostenwind. Doet hij dat rond het middaguur, dan komt er zuidenwind en in de namiddag, komt er westenwind.
  • Als de zwaan zijn hoofd tussen zijn vleugels stopt als de zon schijnt, komt er donderweer. Trekken zwanen naar het zuiden, dan hebben ze sneeuw op de staart: de winter komt eraan.
  • Vliegt de kraanvogel vroeg naar het noorden dan wordt het voorjaar mild. Vliegen ze in kleine groepen, dan wordt het een minder jaar. Schreeuwen ze veel als ze vertrekken, dan komt er een goede oogst.
  • Komen er veel musjes op de julenek (koornschoof die voor de vogels volgens oud gebruik met kerst wordt buiten gezet), dan komt er veel sneeuw en een goed jaar.
  • Komt de scholekster vroeg, dan wordt de zomer mild. Is hij erg rood aan de pootjes, dan wordt het koud en regenachtig.

 

 

Nepkoffie: Dandy Blend.

cinnamon-dandy-blend-recipe
bron: https://dandyblend.com/recipes/

Afkicken van koffie?

Een paar keer per jaar doe ik een poging om van mijn koffiegewoonte af te raken. Koffie is een hardnekkige. Suiker, brood en andere koolhydraatrijke goodies laat ik makkelijk staan. Bij frisdrank zie ik direct diabetesnaalden voor me: nee bedankt. Alchohol sterker dan de laffe wijn die we maken, vind ik niet eens lekker. Maar koffie. Oh, koffie!

Soms drink ik een week lang alleen ’s ochtends een kopje om dan weer vrolijk en tevreden terug te vallen op de gebruikelijke zes. En koffievervangers vind ik meestal niet lekker. Of gezond. Of betaalbaar.

En ik geloof best dat koffie in beperkte mate gezond is, maar zes kopjes zijn dat niet. Het gebeurt vaak in de zomer met heet weer dat ik me er opgefokt van ga voelen. Nu ligt dat grotendeels aan de warmte, met koud weer heb ik er zelden last van. Maar toch. Minder koffie is best een goed idee.

Maar wat drink je dan?

Ik drink (dronk, tot het hier Las Palmas werd qua warm, letterlijk) veel kruidenthee maar thee in plaats van koffie: blergh. Buiten dat, van thee op een nuchtere maag word ik misselijk.

Ooh, Dandy Blend!

En toen las ik van Dandy Blend. Het is gemaakt van onder meer paardebloemwortel. Ik houd van paardebloemen. Verder bevat het gerst, rogge, cichorei en bietenwortels. Paardebloemwortel (net als de overige ingrediënten) is goed voor je, om de volgende redenen:

(ik schrijf ook maar over wat ik lees hier en daar, het is niet dat ik het getest heb in mijn eigen minilabje dus onderzoek het zelf)

  1. Het zuivert de lever
  2. Het heeft veel ijzer en zink en is derhalve goed bij bloedarmoede
  3. Het werkt positief op de spijsvertering
  4. Het is bloedzuiverend (ik schreef bloedzuigerend, dat is wel raar toch?)
  5. Het helpt bij het afvoeren van afvalstoffen in het lichaam
  6. Het is licht urineafdrijvend
  7. Verlaagt cholesterol, volgens een aantal studies
  8. Door de positieve effecten op lever en spijsverteringsstelsel kan je lichaam andere vitaminen effectiever gebruiken
  9. Het bevat vitamine A, C, D en B complex, zink, ijzer, calcium en nog veul meer.

Hoe smaakt Dandy Blend?

Wel, nog altijd niet als koffie. Het is minder bitter, niet zuur (zo zou koffie ook niet moeten smaken). Het heeft wat weg van oploskoffie. Maar het is Echt Heel Lekker. Misschien dat de gezondheidsvoordelen ervan meewegen in de geestelijke ervaring van Dandy Blend.

Ik vind het een prima vervanger van koffie, ik mis koffie nauwelijks. Dus eigenlijk is het wonderlijk spul. Ik weet niet of ik op korte termijn helemaal koffieloos zal zijn (koffie-koffie blijft zalig, zeker het eerste bakje ’s ochtends) maar de meeste kan ik er zonder het gevoel iets te missen mee vervangen, of laten staan. Jeej!

Het is ook niet duur: 25 euro voor bijna een kilo. Het is behoorlijk spaarzaam in gebruik; ik doe twee tsp (teaspoons) op een kopje en dan is het redelijk sterk.

Op de site van Dandy Blend (klik) kan je van alles lezen over gebruik ervan bij zwangerschap (prima), kinderen (okee!), pasgeboren koeien (geen probleem).

Dandy Blend bestellen?

Je kan het bestellen bij iherb als je niet in Amerika woont. Versturen duurt ongeveer tien dagen naar Noorwegen en kost maar een paar euro, dus vermoedelijk ook zoiets naar Nederland. Houd wel rekening met douane- en inklaringskosten bij grotere bestellingen!
Bij iherb kan je regelmatig goede kortingen krijgen met codes en dingen, dus dat is misschien iets om in de gaten te houden als je zin hebt in 6 niet ter zake doende afleidende nieuwsbrieven op een dag ;)

Een middel tegen lelijkheid.

20180610_164109Ik geloof dat veel mensen dankzij het sprookje van de groeiende economie nog even kunnen volhouden dat het allemaal ge-wel-dig is hier op de wereld.
Die oorlogen dat is ergens anders, die verdwijnende insecten waren toch alleen maar vervelend bij het auto wassen en als je lekker goedkoop kan vliegen, is het leven goed, aight?

Tja. Soms wordt het mij zwaar te moede. Dan denk ik: werkelijk alles wat we doen is fucked up. Alles? Ja. Van kolenmijnen tot ruimteafval, van megastallen tot mensenhandel.

De lelijkheid die industrie en ‘vooruitgang’ veroorzaken, vervuiling, oorlogen. Hebzucht. Onverdraagzaamheid. Nooit genoeg hebben.

Ik houd te veel van deze wereld en alles wat erop groeit en leeft om het me niet gruwelijk aan te trekken en er bij tijd en wijlen behoorlijk gedeprimeerd van te zijn. Want onze vernietigende invloed is echt, echt veel erger dan de meesten van ons denken en lijkt niet te stoppen.

Anderzijds: ik houd te veel van deze wereld om niet elke dag te genieten van de schoonheid ervan.

Of, ik houd van de wereld die eens was en wat er van rest.

20180605_11085020180610_164053

20180610_163955

Van de zwaluwen die brabbelen op de electriciteitsleidingen. Van mijn kinderen die op hun eigen manier strijden voor een betere wereld (de jongen sprong onlangs met zijn kleren aan in zee om een plastic beker eruit te vissen). Van lupines en revebjelle vol hommels. Zonsondergangen. Lekker en eenvoudig eten. Van opkomende stormen en de20180605_112612 zon die door de wolken breekt. Van bijna alle mensen want ik denk nog altijd dat iedereen van nature goed is. Geïndoctrineerd misschien, door kapitalisme, godsdienst,  de verkeerde ouders of vrienden, maar in de kern niet slecht. Van de geur van lenteregen. Van goudhaantjes en boomklevers, van onze meeuw die na een winter afwezigheid weer trouw drie keer per dag rond etenstijd op zijn paal voor ons huis zit, van de sterren, die woeste rivieren, het mos op de stenen, de kevertjes, de libellen bij het water, van mensen die tegen de stroom in zwemmen en blijven doen wat ze doen ondanks dat ze door de mainstream verketterd worden, van brieven van penvriendinnen, van mooie muziek, mooie schilderijen, mooie boeken, verhalen, van anarchistische paardenbloemen die door een asfaltlaag groeien…

Mooie dingen zijn een medicijn tegen lelijkheid. Hoe meer mooie, echte, wilde dingen je ziet en doet, des te minder heb je behoefte aan lelijke dingen.

Zelf maken: kombucha

Ik had van die leuke foto’s gemaakt maar mijn camera en computer praten niet meer met elkaar. In een tijd waarin elke overgrootoma weet hoe te ‘facetimen’, lukt het me gewoon niet.

Ik heb een prachtige glazen pot (van Norgesglass) uit elkaar laten knallen. Ik ga nu vertellen dat elke idioot kombucha kan maken, waarvan akte. Want ja, dat lukt me wel.

Zelfgemaakte kombucha is gezond. Het is heel erg lekker, zelfs de kinderen drinken het. Over de gezondheidsvoordelen is enorm veel geschreven dus dat kan je zelf uitmaken. De suiker die erin gaat is voedsel voor de scoby.

Mensen vinden met gist of fermentatie vaak een beetje eng. In het geval van kombucha is het terecht: een SCOBY ziet er niet uit. Een scoby is essentieel om kombucha te maken en als je hem netjes behandelt, is ie ook goed voor jou ;)

Verder is er weinig aan, mijn manier is erg eenvoudig.

Om te onthouden:

  • stop de scoby niet in heet water. gaat ie dood.
  • zet je kombucha niet in de zon en niet te koud.
  • het ziet er niet uit maar het moet fris ruiken. niet muf. harige cultures = wegflikkeren en van voren af aan beginnen.
  • dingen steriliseren is niet nodig, goed wassen met heet water en sop wel (glazen potten, handen)

Wel.

Hoe maak je heel eenvoudig kombucha?

  • Vind een scoby. Via marktplaats, via thekombuchamushroompeoplesittingaroundallday (dat moest ik gewoon zeggen #lame) of maak er een. Daar kom ik later op. Laat je niet verleiden tot het aanschaffen van startpakketten. Onzin.
  • Doe 3 dl. water en 1/3 cup suiker (omtrent 50 gram) in een pannetje. Kook het tot de suiker is opgelost.
  • Hang drie theezakjes in het suikerwater. Zwarte of groene thee. Geen kruidenthee.
  • Vul je pannetje verder met koud water. (hete suikerstroopthee in een glazen pot gieten is dus een slecht idee als je de pot heel wil houden).
  • Gooi de inhoud van de pan in een glazen pot. Ik gebruik een van ikea (korken, van 1.8 liter)
  • Vul de pot tot een paar cm onder de rand verder met koud water en 50 ml kombucha, of ongepasteuriseerde appelazijn
  • Voel de temperatuur: lauw is goed, bij *au heet* laat je hem staan tot ie is afgekoeld.
  • Is de vloeistof rond kamertemperatuur, leg dan de scoby erop.
  • Dek de pot af met een stukje papier of stof en bind er een elastiek omheen. Doe de pot niet dicht met een deksel.
  • Na 1 a 2 weken heb je goeie shit.

Zelf een nieuwe scoby maken

Als je kombucha klaar is, zit er onder de scoby een tweede ‘drutje’. Of een doorzichtige blob. Lekker joh, dat spul ;)

Je kan deze gebruiken om een nieuwe scoby van te maken. Herhaal gewoon de vorige stappen en doe de drut of blob in de pot, in plaats van de grote scoby. Het dingetje groeit vanzelf uit tot een volwassen scoby. Maaaagisch.

Scoby maken van gekochte kombucha

Je schijnt zelfs een nieuwe scoby te kunnen maken van kombucha die je in de winkel koopt, mits rauw.

Zet een kop sterke (echte) thee met twee eetlepels suiker. Laat de thee afkoelen. Stop de kombucha van de winkel en de thee in een schone glazen pot. Papiertje erop, elastiekje erom. Zet het neer op een warme plek, niet in het zonlicht. Wacht een paar weken en kijk wat er gebeurt.

Ik las dat je geen thee met een smaakje kan gebruiken. Ik weet het niet. Ik las het nadat ik dat vanavond probeerde, dus we zullen zien ;)

 

Minimalistische keuken toer :)

20180606_090202De keuken hier hebben we enigszins opgeknapt. Hij was namelijk erg verschoten en onpraktisch. We haalden boven- en zijkastjes weg en vervingen het bol staande, groezelige aanrechtblad door houten planken, verfden wat overbleef grijs en plakten groene platen tegen de pastelkleurige bloemetjestegels.

Nee, het maakt niet gelukkiger maar het is een stuk prettiger voor het oog ;)

De meeste mensen hier koken op inductie of keramisch maar dat eerste vond ik te duur en dat tweede intens irritant in gebruik omdat het zo traag reageert.

We hebben dus een fornuis met een gastank. Dat kost zo’n 25 euro en we doen een half jaar met een tank, ongeveer. Je kan de tanks bij Europris wisselen, bij sommige benzinepompen en bij automaten her & der.

20180606_090146

20180606_090135Ik had eerst een magneetbord, maar we hebben een magnetische koelkast, en daar hang ik dingen op, aan de zijkant.

Altijd blij om onnodige dingen uit mijn leven te verwijderen, bracht ik het magneetbord naar de kringloop. Er hangen belangrijke dingen, een kalender waar ik dingen vergeet op te schrijven en kindertekeningen. De weekplannen van de oudsten en het maandplan van de barnehage, te betalen rekeningen etc.

De spullen die hier in de keuken liggen, gebruiken we minimaal wekelijks. Het is genoeg voor een dag met acht personen. Het zou natuurlijk nog minimaler kunnen, ik kan brood bakken zonder broodvorm en muffinvormen zijn geen eerste levensbehoeften, en een bord en vork per persoon is in principe genoeg, blablabla. ’t Is goed zo :)

Wat staat er in de bovenkastjes?

Argh, plastic bakjes! Maar erg praktisch want er sneuvelde iets te veel glaswerk de laatste tijd ;)

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

En wat staat er in de onderkastjes?

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

En de lades:

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

 

Waarom je naar Sørlandet wil (met kinderen)

Sørlandet zijn de provincies Aust en Vest Agder. Een beetje onduidelijk want vier uur het binnenland in is nog steeds Aust Agder maar Telemark, dat ook voor een stukje aan het zelfde water ligt, is dan weer geen Sørland. Maar dat hindert niet.

Bij Noorwegen denken de meeste mensen toch aan de Geirangerfjord, Lofoten (zo mag je dat van de kinderen niet zeggen: het heet LOEEE-foe-ten, geen Lofotuh) de Noordkaap en de bekende nationale parken. En aan een enorm lange reis ernaar toe, dat veel mensen al tegenhoudt. Zeker met kleine kinderen.

Het mooie is, naar Zuid Noorwegen rijd je vanaf Utrecht in 14 uur als je geluk hebt, in 18  als het tegenzit ;)

Er zijn meerdere bootverbindingen. In de zomermaanden is er de Fjordline. Die heeft meer weg van een budget-busverbinding, maar ik vind het ideaal: in iets meer dan twee uur in Kristiansand, vanaf Hirtshals bovenin Denemarken voor 75 euro per enkele reis.

De Colorline is wat luxer, minder gevoelig voor zee en storm maar doet er meer dan een uur langer over. Samen aan dek met een bier is dat geen probleem maar met vier kinderen kan je het maar beter gehad hebben, vind ik.

Waarom is Sørlandet leuk?

 

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

  • Het is mooi. Enorme bossen, scheren en holmen (holmen zijn grote scheren), eilanden (eilanden zijn grote holmen). De bergen zijn niet zo hoog maar dat maakt fietsen of wandelen wel makkelijker. Alsnog kan je hier overal behoorlijk intensieve wandelingen maken.
  • Het is veelzijdig. Schattige dorpjes aan zee met witte huisjes en bootjes overal, cafeetjes (ja, alles is ‘tje’), een half uurtje het binnenland ben je al behoorlijk in de middle of nowhere. Er is de ‘grote’ stad Kristiansand met musea, klimparken, winkelcentra en restaurants en Brekkestø waar maar een paarhonderd mensen wonen maar waar je wel Norges Største Kule-is kan kopen: de grootste ijsjes van Noorwegen!
  • Het is kindvriendelijk. Niet in de zin dat er overal kinder-tv’tjes staan of dat er nergens scherpe hoeken aan tafels zitten, maar dat je in elk café probleemloos borstvoeding kan geven zonder je onder een doek te hoeven verstoppen, dat ze overal kunnen spelen en dat mensen in het algemeen kinderen behandelen alsof het mensen zijn. En het is geweldig voor kinderen: overal zee, bos, meertjes, stranden, je mag grillen op het strand (maar nu even niet wegens bosbrandgevaar). Noorse kindjes zijn doorgaans ook erg vriendelijk: ‘inkluderende‘ zijn wordt er behoorlijk effectief ingestampt ;)
  • De vakantie hoeft niet te verregen: er zijn wat binnenspeeltuinen, dierenparken en zulks, voor wanneer lange wandelingen en boottochtjes even niet zo aantrekkelijk zijn.
  • De rest van Noorwegen is alsnog in de buurt: in vier uur ben je in Oslo, in Hovden (wintersportgebied) of Stavanger.
  • Noorwegen is echt niet zo duur. Er zijn hier genoeg grotere winkels, met veel lagere prijzen dan je in plattelandswinkeltjes betaalt. De dingen die je nodig hebt, zijn hier niet duur.
  • Het is zonnig. Meeste zonuren van hele Norge, hierzo. De afgelopen week was het meerdere dagen 33 graden, dus Noorwegen = koud is echt een mythe ;) In de zomer althans.
  • Het is licht. In de zomer dan. Meer dan schemerig wordt het ’s nachts niet. En dat geeft veel energie. Het is prachtig. Soms sta ik ’s nachts op om te kijken naar het licht. Het is glimrende.
  • De mensen zijn aardig. Zoals de meeste Noren. (En als ze wat kortaf zijn, is dat geen onbeleefdheid.) Ze zijn relaxed. En je merkt het al op de boot: mensen gaan een ommetje maken en laten hun tassen gewoon staan omdat ze niet gewend zijn dat je je dingen angstvallig bij je moet houden wegens dieven.
  • Je kan er nog sneller zijn. Amsterdam – Kjevik (Kristiansand) gaat meerdere keren per dag. (Kjevik zeg je als Sjeehwiek)
  • Je kan op veel plaatsen zwemmen. Want wat is er lekkerder en wat doet je meer tot jezelf komen dan in zee of een meer duiken. Fijn: je hoeft niet eerst 600 meter te lopen voor je verder dan tot je knietjes nat bent. Het water is prachtig helder. Je kan hier ook prima duiken en snorkelen.
  • Je kan er goed fietsen Er zijn wel hoogteverschillen en het is even wennen maar er zijn meerdere goede fietspaden en fietsroutes en de hoogteverschillen zijn niet zo enorm als op veel andere plekken.
  • Er zijn weinig toeristen.In elk geval geen Duitse of Nederlandse; Noorse zijn er maar zat. Elk jaar zien we de zelfde drie in de buurt (de groene volvo, de jaguar en de gele lupo). Een enkele Nederlandse voorbijganger. Verder niets.
  • Aan de kust zijn minder muggen. Minder dan in het binnenland en momenteel nog steeds genoeg om je op zwoele avonden binnen te verschansen, maar goede muggenmiddelen kunnen bij de apotheek gekocht worden.
  • Iedereen mag vissen aan zee. Niet in rivieren, wel in zee. (maar check het voor de zekerheid bij de turistinformasjon, in sommige gebieden mag het niet)
  • Je kan er heen met je eigen boot. In de zomer komen er meerdere Nederlandse (zeil)boten voorbij. De Blindleia is een prachtige beschutte vaarroute tussen vasteland en eilanden door. Behoorlijk druk in de zomer, maar voorzien van vele (stille) aanlegplekken.
file=E30FD6074B4C9D3F6878170202BEC0D3B2F27495.jpg&dh=532&dw=800&cropX=0&cropY=0&cropH=1572&cropW=2362&t=4
bron: https://www.visitnorway.no/

Zuid Noorwegen is dus perfect als je wel naar Noorwegen wil maar geen tijd, geld of zin hebt in of voor een enorm lange reis.

Een overtocht Kiel – Oslo met auto en kinderen kost al snel 1000 euro of meer voor een retour en omdat je er van 14:30 tot 10:30 de volgende dag op zit, word je ook min of meer gedwongen om daar dingen te kopen. Duur!

Naar Sørlandet ben je voor 170 euro heen en weer en je kan je eigen koek en zopie meenemen aan boord. Hoewel het niet het dramatische heeft van Voss, Geiranger, Jotunheimen of Rondane, is het ongelofelijk mooi zodra je van de weg af bent.

Kale rotsen aan zee waar altijd en eeuwig de golven op slaan. Stille bossen. Steile kliffen waar rotsblokken zijn afgebroken als door reuzenvingers. De prachtigste zonsondergangen. Bosuilen. Herten. Vossen. Kleine verstopte zandstrandjes. Knalblauw water en dennebomen, alsof je op een Grieks eiland staat. De lucht helderder blauw dan je in Nederland ooit zal zien. Zelfgevangen vis op een zelfgestookt vuurtje. Donkere dennenbossen. Woeste rivieren zoals de Otra. Overblijfselen van de vikingtijd, zoals op Tromøya en Bronseplassen bij Høvåg. Stille meren en hoge bergen in het binnenland waar je dagen kan lopen zonder een mens tegen te komen. Een enorm rijke vegetatie in die paar maanden dat de zomer hier duurt.

Ik begrijp dat mensen naar de standaard plaatsen gaan. Tot we hier gingen wonen hadden we dit gebied ook altijd ‘genegeerd’. Ten onrechte, dus.